گیاه دارویی هل Cardamome

برای آگاهی از قیمت محصول تماس بگیرید
شماره تماس: ۰۹۱۸۹۷۴۱۱۴۲

گیاه دارویی هل ثمر گیاهانی است که در کتب طب سنتی به طور کلی با نامهای (قاقله)، و (هیل)، (هال) نام برده شده است.

  • تخم هل در طب سنتی در موارد ناراحتی های کبد و رحم به کار می رود.
  • گیاه هل (قاقله) از داروهای مقوی اعصاب و قلب بوده و سبب تقویت عمومی بدن می گردد. چنانچه افراد ضعیف هل را صبح ها با شیر و شکر میل نمایند برای آنان بسیار مفید است.
  • هل به عنوان جزیی از داروهایی که در استعمال خارجی برای معالجه تومور رحم به کار می رود، مصرف می شود.
  • ریشه هل مقوی و تونیک و ملین است.
  • در هند از هل به عنوان مدر و محرک و بادشکن و ادویه معطر استفاده می شود.
مقایسه
اشتراک گذاری در:

مشخصات گیاه دارویی هل

گیاه دارویی هل ثمر گیاهانی است که در کتب طب سنتی به طور کلی با نامهای (قاقله)، و (هیل)، (هال) نام برده شده و دو نوع برای آن قائل هستند، نوع اول را (قاقله كبار)، (قاقله ذکر)، (هیل ذکر) یا (قاقله غراب) می نامند و نوع دوم را (قاقله صغار) یا (قاقله انثی)، (خیر بوا)، (هیل بوا) و (هال بوا) می نامند. نام عمومی هل به فرانسوی Cardamome و به انگلیسی Cardamom گفته میشود. گیاهی است از خانواده Zingiberaceae و دو جنس در این خانواده انواع میوه هل را می دهند، جنس Elettaria و جنس Amomum . نام علمی این گیاهان با تقسیم بندی که از نظر عرضه هل در بازرگانی بین المللی مطرح است به شرح زیر می باشد عموما در بازار تجارت بین المللی دو نوع هل عرضه می شود.

انواع هل:

نوع اول که مرغوب ترین نوع است و در بازار ایران نیز اغلب این نوع معمول و عرضه می شود (قاقله صغار) است. نام تجارتی آن (هل مالابرا) است یا (هل میسوری) که هر دو در هندوستان هستند و بیشتر در هند می رویند. نام علمی این نوع هل یا قاقله صغار Elettaria cardamomum می باشد. رنگ آن سفید، طول کپسول میوه ۸-۶ میلی متر و به شکل مثلث محتوی دانه هایی است قهوه ای تیره، بوی آن شبیه تربانتین و گرانتر از سایر ارقام است.

هل (قاقله صغار)
هل (قاقله صغار)

نوع دوم (هيل غراب) یا (قاقله كبار) است. نام علمی آن Amomum cardamom L. می باشد. گیاه این نوع هل در سیلان می روید، در هند نیز کاشته می شود. طول میوه اش در حدود 25-50 میلی متر است و قطر غلاف میوه آن در حدود 6-10 میلی متر و در هر خانه 14-16 دانه نامنظم به رنگ قهوه ای روشن جای دارد. دانه آن معطر و خواص آن شبیه قاقله صغار است البته با کمی تفاوت.

هل (قاقله کبار)
هل (قاقله کبار)

انواع دیگری هل نیز در بازار عرضه می شود که از جنس Amomum هستند از جمله Amomum compactum) Solantex Mato)که بومی هند شرقی است و در مناطق مختلفه جاوه کاشته می شود. میوه آن تقریبا کروی است به قطر 10-15 میلی متر و در آن 9-12 دانه به هم فشرده به رنگ قهوه ای با طعم تند و نافذ وجود دارد. از این نوع هل نیز در بازار ایران زیاد وجود دارد و پس از اینکه غلاف سبز روشن آن شکسته شد دانه های به هم فشرده قهوه ای تیره با سیاه هل ظاهر می شود، بعضی از آنها طوری به هم فشرده است که به نظر می رسد یک دانه دراز است ولی وقتی که فشار وارد شد خرد شده و دانه های آن که ریز و به ابعاد دانه سیاه دانه است از هم جدا می شود. این نوع هل را در برخی کتب طب سنتی (حماما) گویند. نوع دیگری که در بازار عرضه می شود Amomum xanthoides Wall. می باشد، بومی برمه است و در کشور تایلند نیز میروید، دارای میوه های سه گوش به رنگ قرمز روشن است. در هر خانه آن 12-18 دانه نامنظم به رنگ قهوه ای خاکستری جای دارد. در Pentsa0 (کتاب طب سنتی معروف چین) آمده است که این نوع هل از ایران و آسیای صغیر به چین وارد شده است ولی مدارک دیگری این ادعا را نشان نمی دهد.

مشخصات ظاهری و محل رویش گیاه هل:

هل گیاهی است علفی بلند که دارای ساقه زیرزمینی منشعب ضخیم و نسبتا طويل است. از این ساقه زیرزمینی ساقه های هوایی شبیه برگ به هم پیچیده به ارتفاع 2-3 متر که از قاعده این ساقه یک یا دو ساقه گل دهنده به ارتفاع تا یک متر ظاهر می شود. گلهای آن کوچک به طول 2/5-4 سانتی متر به رنگ سفید یا سبز روشن و در قسمت مرکز آن به رنگ بنفش است. میوه آن تخم مرغی شکل کوچک به طول 1-2 سانتی متر (در بعضی انواع طولانی تر) که به طور متوسط 15-20 (در بعضی کمتر یا بیشتر) دانه به رنگ قهوه ای سبز، زاویه دار و معطر در آن وجود دارد. هل معمولا برای اینکه عطر آن حفظ شود به صورت میوه و یا کپسول آن نگهداری می شود و در مواقع مصرف کپسول را شکسته و دانه ها را خارج می سازند، پوست کپسول آن نیز دارای اسانس است. گیاه هل یک گیاه مناطق حاره است که احتیاج به هوای گرم و باران متوسط ساليانه در حدود 250-350 سانتی متر دارد. در جنگلهای هندوستان سابقا مرسوم بود در مناطقی که گیاه هل وجود داشت درختان جنگل را می بریدند که نور کافی داخل جنگل شود و به این ترتیب به گیاهان کوچک هل فرصت داده می شد که رشد کرده و بلند شوند و محصول فراوان بدهند و پس از چند سال که بهره برداری از هل تمام می شد، این قطعه را رها کرده و قطعه دیگری از جنگل را جنگل تراشی می کردند تا مزارع بزرگ وسيع هل ایجاد شود، ولی امروزه این رویه متروک شده و هل را از طریق کاشت قطعاتی از ساقه زیرزمینی متورم آن ازدیاد می نمایند و مزارع بزرگ در مناطق مناسب ایجاد می کنند.

گیاه دارویی هل
گیاه دارویی هل

گیاهانی که به این ترتیب با فاصله 3-4 متر از یکدیگر رشد می نمایند از سال چهارم شروع به میوه دادن می کنند و بهره برداری از آنها 10-15 سال ادامه می یابد و در آن زمان است که به سبب پیری نهالها باید مزرعه را که دیگر بهره اقتصادی ندارد، ترک کرده و مزرعه دیگری ایجاد نمایند. کپسولهای میوه وقتی که کاملا رسید و پر از دانه شد چیده می شود و بهره برداری وقتی آغاز می شود که لااقل سه چهارم میوه ها رسیده باشند، ولی هنوز پوست آنها سبز است و چون میوه ها همه در یک زمان نمی رسند چیدن میوه ها در 5-6 بار صورت می گیرد. به طور متوسط از هر هکتار مزرعه هل در حدود 100-200 کیلو گرم کپسول یا میوه خشک هل به دست می آید. در حدود 80 درصد مصرف هل دنیا از هندوستان صادر می شود و این مقدار در حدود 2500-3000 تن در هر سال است که به همین میزان نیز در داخل هندوستان به مصارف داخلی می رسد. هل علاوه بر مصارف آن به عنوان ادویه، در طب سنتی نیز کاربردهایی دارد. در حال حاضر متأسفانه از نظر طب سنتی زیاد طرف توجه نیست ولی از نظر ادویه و سایر مصارف غذایی بسیار مورد توجه است. در عربستان سعودی قهوه معروفی مرسوم است که در مهمانی های خود می دهند به نام قهوه هل. برای درست کردن قهوه هل به این ترتیب عمل می شود که ابتدا دانه های قهوه را سرخ کرده و بر می دهند و آن را کوبیده و نرم کرده و آماده می نمایند. پس از آن کپسولهای سبز رنگ هل را با دست شکسته و با دانه های هل در آب جوش می ریزند و کمی هم زعفران و میخک از نظر عطر خاص به آن اضافه می نمایند و سپس مقداری قند و در آخر قهوه کوبیده شده را به آن اضافه می نمایند، پس از اینکه 2-3 دقیقه جوشید قهوه هل آماده نوشیدن است. معمولاٌ برای هر فنجان متوسط قهوه در حدود 2 قاشق چای خوری کپسول هل و دانه هل مصرف می شود. در پوسته خارجی کپسول میوه و همچنین در دانه های سیاه و قهوه ای ریز هل در هر دو اسانس وجود دارد که از طریق تقطیر گرفته می شود. مقدار اسانس در حدود 3/5-5 درصد وزن کل میوه است. از اسانس هل در عطر سازی و برای معطر کردن توتون بعضی از انواع سیگارها نیز در تجارت استفاده می شود.

 


خواص درمانی گیاه دارویی هل

  • تخم هل (قاقله صغار) معطر و بادشکن و محرک است و به عنوان ادویه در غذاها مصرف می شود.
  • هل را قاعده آور می باشد.
  • تخم هل در طب سنتی در موارد ناراحتی های کبد و رحم به کار می رود.
  • گیاه هل (قاقله) از داروهای مقوی اعصاب و قلب بوده و سبب تقویت عمومی بدن می گردد. چنانچه افراد ضعیف هل را صبح ها با شیر و شکر میل نمایند برای آنان بسیار مفید است.
  • هل به عنوان جزیی از داروهایی که در استعمال خارجی برای معالجه تومور رحم به کار می رود، مصرف می شود.
  • ریشه هل مقوی و تونیک و ملین است.
  • در هند از هل به عنوان مدر و محرک و بادشکن و ادویه معطر استفاده می شود.
  • هل (قاقله كباره) طبق نظر حکمای طب سنتی از نظر طبیعت کمی گرم و خیلی خشک است.
  • خواص آن مقوی معده و هاضمه است و کمک به هضم غذا می نماید، شکم را می بندد بخصوص بو داده آن و در بعضی مزاجها قاقله كبار از نظر بند آوردن شکم از نوع صغار آن بیشتر مؤثر است ولی به هر حال خیلی از نظر خواص شبیه به هم هستند.
  • دانه های قاقله كبار مقوی لثه و برای رفع زخمهای دهان به کار می رود.
  • هل قاقله کبار مضر روده هاست و از این نظر باید با کتیرا خورده شود.
  • مقدار خوراک از قافله كبار تا 10 گرم و جانشین آن از نظر خواص قافله صغار است.
  • قافله صغار از نظر طبیعت گرمتر و خشک تر از قافله كبار است.
  • خواص آن محلل و خوش بو کننده عرق و بوی دهان، اگر گرد کوبیده آن در بینی ریخته شود عطسه آور است و برای سردرد و صرع و اغما مفید است.
  •  گرد آن در گوش برای تسکین درد گوش و جویدن آن موجب خوش بو شدن دهان می شود.
  • اگر میوه و کپسول آن با پوست جویده شود برای استحکام لثه مفید است و همچنین اگر گرد آن را به لثه ها بمالند همان خاصیت را دارد.
  • هل صغار رطوبتهای سینه، حلق و معده را خشک می کند. مقوی قلب است و برای خفقان سرد، تقویت معده و گرم کردن آن و رفع دل به هم خوردگی و آشفتگی، قی، درد معده سرد، هضم غذا بتنهایی یا با ادویه مناسب دیگر بسیار نافع است.
  • بو داده و سرخ کرده آن برای جمع کردن و بستن شکم نافع است و اگر با آب مصطکی و آب انار خورده شود برای قی و دل به هم خوردگی و تقویت معده مفید است.
  • اگر نیم کوبیده هل (گل . برگ ۱۰. مقطع میوه ۱۲ و ۱۳ دانه آن) خصوصاٌ با پوست در گلاب یا آب، جوش داده و خورده شود برای رفع دل به هم خوردگی و قی مفید است و اگر با برگ پونه و نعناع در آب جوش داده شده و 4 گرم آن با سکنجبین سه روز خورده شود برای دردهای سرد کبد و باز کردن گرفتگی کبد مفید است.
  • مقدار خوراک آن تا 5 گرم است.
  • در چین از گونه A compactum به عنوان مقوی معده و بادشکن و ضد مسمومیت و ضد قي و تهوع استفاده می شود.
  • معمولاٌ این هل همراه با اجزاء دارویی دیگری برای معالجه شکم درد، پُری معده، کم اشتهایی، رفع سوء هاضمه، رفع تهوع و  قطع قی و بیماری های چشم، تب سرماخوردگی، تب مالاریایی استوارت و نقرس  مصرف می شود.
  • در شبه جزیره مالایا این هل از جاوه وارد می شود و به عنوان دارو برای معالجه سرفه و سرماخوردگی و ناراحتی های معده و کبد و روماتیسم تجویز می شود.
  • در اندونزی جوشانده تمامی گیاه هل برای تقویت عمومی و دردهای روماتیسمی و جوشانده میوه و ریشه ضخیم آن برای رفع نزله و معالجه نوعی قولنج معده که ناشی از سرماخوردگی است به کار می رود.
  • دانه های این هل را برای اینکه نفس شیرین شود، می جویند.
  • ساقه زیرزمینی ضخیم آن را کوبیده با زرده تخم مرغ مخلوط کرده و برای تسریع تولد بچه استعمال می نمایند.

 


ترکیبات شیمیایی گیاه دارویی هل (قاقله)

از نظر ترکیبات شیمیایی اسانس روغنی فرار هل عمدتاٌ شامل مواد سینئول، ترپی نئول و ترپینن، ليمونن و سابی نن است و تر پی نٹول به صورت فورمیک اسید و استیک اسید می باشد. بررسیهای شیمیایی دیگری ترکیبات شیمیایی هل را چنین نشان می دهد: در تخم هل اولا اسانس وجود دارد که شامل ترپی نئول، ترپی نیل استات، سینٹول، بورنئول و احتمالا سابی نن، ثانیا در تخم هل مقداری روغن ثابت، پروتئین و کلسیم اکسالات و  سیلیس یافت می شود.

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “گیاه دارویی هل Cardamome”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *